Demonstratie: visualiseren in de les

Soms zeggen beelden meer dan woorden. Zelf de leerstof demonstreren maakt het vaak nog duidelijker. 

Wat is een demonstratie? 

De lesgever demonstreert een situatie, een apparaat, een proef of andere techniek. Het is een uitgelezen kans om je studenten te activeren: door hen de demonstratie te laten nadoen of door hen zelf aan de demonstratie deel te laten nemen. 

De demonstratie ondersteunt het leerproces van de studenten door begrippen te visualiseren. Doordat studenten echt zien wat er gebeurt, visualiseren ze de begrippen correct. Die visualisatie triggert dan weer associaties, wat het voor je studenten makkelijker maakt om de begrippen te onthouden.  

Bijvoorbeeld: de snelheid van een zenuw kan je aantonen door studenten op een rij te plaatsen en hen te vragen om elkaar achtereenvolgens bij de enkel en bij de schouder vast te nemen. Op die manier kan je aantonen dat een knijpsignaal sneller gaat door de ketting via de schouder dan via de enkel. 

Wanneer zet je een demonstratie in? 

Gebruik een demonstratie om: 

  • je studenten te helpen een abstract feit, begrip, relatie of methode te begrijpen; 
  • je studenten inzicht te laten krijgen in hoe een bepaalde techniek werkt; 
  • je studenten te helpen de leerstof beter te memoriseren, doordat ze die zowel te horen als te zien hebben gekregen. 

Welke aandachtspunten zijn er bij demonstratie?  

Voer de demonstratie op voorhand uit 

Zorg ervoor dat je de demonstratie op voorhand even geoefend hebt. Maak de demonstratie niet te lang (15 à 20 minuten). Op die manier kunnen de studenten hun aandacht erbij houden. 

Sta stil bij alle stappen van het proces 

Wat misschien al automatisch gaat voor jou, is nieuw voor je studenten. Expliciteer dus alles wat je doet tijdens de demonstratie. 

Bedenk wanneer je de demonstratie zal uitvoeren 

Wil je je studenten met de demonstratie verrassen of is het een geplande activiteit? Is het belangrijk dat je studenten eerst een duidelijk kader aanbiedt of hebben ze dat pas nadien nodig? Is het organisatorisch mogelijk om een demonstratie in dat specifieke lokaal uit te voeren?  

Plan de demonstratie aan het begin van de les of na de pauze. Zo heb je voldoende tijd om het materiaal klaar te zetten en voor te bereiden. 

Laat je studenten actief meedenken 

Geef je studenten een actieve functie tijdens een demonstratie. Stel vragen over welke problemen er zich kunnen voordoen, welke conclusies er getrokken kunnen worden, etc. Laat hen, indien mogelijk, zelf iets uitproberen tijdens de demonstratie. 

Kies een kwalitatief hoogstaande demonstratie 

Voor een demonstratie hoef je niet steeds de wildste ideeën uit te werken of het spectaculairste materiaal mee te brengen. Het is vooral belangrijk dat je het materiaal met de grootste zorgvuldigheid uitkiest. Dat kost soms wat tijd. 

Rond je demonstratie af met een besluit 

Beëindig de demonstratie niet zomaar in het wilde weg. Leg uit wat de bedoeling was, hoe de demonstratie samenhangt met de leerstof en wat de studenten kunnen leren uit de demonstratie. 

Maak je eigen documentenlezer

Wil je een bepaalde handeling filmen of op papier iets uitschrijven dan kan je hiervoor een documentenlezer gebruiken. In sommige faculteiten kan je deze ontlenen, maar indien er geen voor handen is dan kan je deze ook gemakkelijk zelf maken: 

Benodigdheden:

  • Smartphone (best met stroomvoorziening)
  • Smartphone houder (bijv. selfiestick of iets dergelijk)
  • Een glas met steentje of gewichtje zodat het glas niet omvalt

Foto opstelling documentenlezer 1 Foto opstelling documentenlezer 2

Deze set-up laat je toe om een video te maken die je op Ufora kan plaatsen, maar laat je ook toe om live tijdens de les een demonstratie te doen. 

In een online les via MS Teams of Zoom kan je bijvoorbeeld met 2 toestellen in eenzelfde online sessie aanwezig zijn. 1 keer via je computer. 1 keer via je gsm door gebruik te maken van de MS Teams of Zoom app. Op deze manier kunnen andere deelnemers het blad/jouw handen zien via de camera van je gsm. In Bongo Virtual Classroom kan je via je gsm ook deelnemen als externe deelnemer. Let wel op als je 2 toestellen tegelijkertijd gebruikt, dat je de micro en het geluid van je gsm dempt!

Een andere mogelijkheid is om een externe app te gebruiken zoals Iriun webcam. (free software, werkt bijv. niet op het eduroam netwerk). Hiermee 'bedien' je nog alles vanuit je computer, maar wordt je gsm een extra draadloze webcam, waardoor je ook kan switchen tussen alle webcams die zijn aangesloten.

Meer weten?  

  • Bijkerk L., van der Heide W., (2006) Het gaat steeds beter! Activerende werkvormen voor de opleidingspraktijk, Houten, p.152-153 
  • Standaert R., Troch F., (1997), Leren en onderwijzen, Inleiding tot de algemene didactiek, Acco: Leuven, p.126-128. 
  • Expertisecentrum Hoger Onderwijs, (2013) Vijftig onderwijstips. Garant, Antwerpen. 

Laatst aangepast 10 september 2020 16:54