Kennisclips: definitie, kenmerken en soorten

Wat zijn kennisclips?

Een kennisclip is een korte video van 3 tot 5 minuten waarin je één specifiek onderwerp, begrip of basisprincipe bondig uitlegt. Je zet die korte video’s in om de voorkennis van een bepaalde groep studenten bij te spijkeren, om extra uitleg te geven bij moeilijke leerstof, om instructies visueel te ondersteunen (bijv. practicumhandelingen, softwarehandleidingen)… Kortom, kennisclips zijn ideaal zelfstudiemateriaal waarmee je dieper leren bevordert.

Wat zijn de kenmerken en meerwaarde van kennisclips?

  • Een goede kennisclip is kort en krachtig. De focus ligt op één bepaald onderwerp waardoor studenten precies weten waarover het gaat. Het stimuleert daardoor ook diepgaande verwerking.
  • Studenten houden gemakkelijker de aandacht bij een kennisclip.
  • Studenten kunnen kennisclips op eigen tempo bekijken. Ze kunnen de video pauzeren en herbekijken zo vaak als ze willen.
  • Kennisclips krijgen een echte meerwaarde als je ze verrijkt door er korte stukken tekst, aanvullende literatuur, een discussieopdracht, een forumbijdrage, afsluitende quizvragen… aan te koppelen en ze te integreren in een Ufora-leerpad.
  • Wanneer je in een kennisclip als lesgever (even) zelf in beeld komt, verhoog je de persoonlijke betrokkenheid met de studenten.

Waarvoor zet je een kennisclip in?

Je kan een kennisclip inzetten:

  • om voorkennis van studenten te activeren,
  • om vóór de les verschillen in voorkennis weg te werken (bijv. als het vak gegeven wordt aan studenten uit verschillende opleidingen),
  • als extra ondersteuning bij moeilijkere onderwerpen,
  • als een verzameling van basiskennis over een bepaald thema,
  • om een proces of stappenplan te illustreren dat studenten moeten doorlopen,
  • om de oplossing van een probleem of oefening toe te lichten,
  • om praktische vaardigheden te illustreren,
  • om instructies bij een opdracht mee te geven,
  • om feedback te geven aan studenten,
  • om vaak voorkomende vragen te beantwoorden,
  • ...

Welke soorten kennisclips bestaan er?

(1) Kennisclip over een basisconcept (microvideo)

Kennisclips zijn handig om basisconcepten of vaak gebruikte concepten binnen een discipline uit te leggen. Beperk je tot één concept per filmpje. Als je meerdere kennisclips maakt over basisconcepten leg je als het ware een soort bibliotheek aan van basiskennis, bijvoorbeeld:

  • een reeks over alle soorten variabelen binnen de statistiek
  • een reeks over de betekenis van het constructivisme binnen onderwijs
  • een reeks over de Lewistheorie met alle criteria voor een stabiele elektronenstructuur

Met kennisclips over basisconcepten:

  • activeer je voorkennis van studenten,
  • werk je verschillen in voorkennis weg als je eenzelfde vak geeft aan verschillende opleidingen,
  • voorkom je vaak gestelde vragen.

In onderstaande video bespreekt Valery Labarque (o.a.) het skelet:

(2) Kennisclip over een moeilijk onderwerp

Moeilijkere onderwerpen, abstractere begrippen of complexere theorieën kan je in een iets langere kennisclips (3 à 5 min.) uitleggen. Je kan te weten komen waar studenten moeite mee hebben door:

  1. veelgemaakte fouten bij vorige examens na te gaan,
  2. een poll te organiseren waarbij studenten kunnen aanduiden waar ze nog meer info over nodig hebben,
  3. studenten vragen op het discussieforum te laten plaatsen,
  4. na het geven van de les de drie moeilijkste onderwerpen kort nog eens samen te vatten of te herhalen in een kennisclip.

Met kennisclips over moeilijke onderwerpen:

  • bied je studenten de kans taaiere leerstof op eigen tempo te verwerken,
  • vermijd je dat je je uitleg meerdere keren moet herhalen tijdens de les,
  • voorkom je vaak gestelde vragen.

In deze kennisclip legt prof. Jan De Neve een aantal bijzondere (statistische) verdelingen uit:

(3) Kennisclip die een proces illustreert (tutorial of how-to-video)

Met een kennisclip kan je een proces illustreren voor studenten.

Bijvoorbeeld:

  • een stappenplan om een probleem of oefening op te lossen (zoals de criteria die nodig zijn om een casus op te lossen, de verschillende stappen in een wiskundige berekening),
  • een aantal handelingen binnen een computerprogramma,
  • de werking van een online databank,
  • de gebruikswijze van een website.

Je kan een algemene video maken over de stappen die studenten moeten doorlopen. De video kan dan als startpunt dienen om die stappen zelf toe te passen op een oefening, een praktijkvoorbeeld, enzovoort. Daarnaast kan je ook een kennisclip maken van de oplossing van een oefening die studenten moesten maken en waarbij ze een bepaald proces moesten doorlopen.

Met kennisclips ter illustratie van een proces:

  • help je studenten die moeite hebben om oefeningen op te lossen – ze kunnen de video opnieuw bekijken zo vaak ze willen,
  • voorkom je dat je steeds dezelfde uitleg moet herhalen,
  • bied je een antwoord op vaak gestelde vragen,
  • kan je collectieve feedback geven aan studenten.

Je kan ook aan studenten vragen om zelf een video te maken over de oplossing van een bepaalde oefening. Studenten leggen de materie vaak op een andere manier uit en zo krijg je een verzameling van oplossingen van oefeningen.

Deze screencast demonstreert hoe het montageprogramma Camtasia werkt:

(4) Kennisclip over een vaardigheid (trainingvideo)

Kennisclips kunnen vaardigheden demonstreren, zoals technische of klinische vaardigheden (bijv. Hoe gebruik je een pipet?) Je kan die kennisclips voor de les aanbieden als voorbereiding op een practicum of na de les wanneer de demonstratie tijdens de les niet voor alle studenten goed te volgen was (bijv. in grote auditoria).

Met kennisclips over vaardigheden:

  • bied je studenten de kans zich voor te bereiden op het practicum.
  • bied je studenten de kans de vaardigheid op eigen tempo in te oefenen na het practicum.

In onderstaande video illustreert dr. Peter Vanlangenhove de mogelijkheden van interventionele radiologie.

(5) Kennisclip die een instructie toont (Instructievideo)

Je kan je instructie bij een opdracht in een kennisclip gieten, in plaats van ze uit te schrijven. Je licht dan het opzet en de reden van een opdracht toe, aan welke leerdoelen studenten werken via de opdracht en hoe je de opdracht zal evalueren.

  • Met een instructievideo:
  • voorkom je vaak gestelde vragen,
  • bereid je studenten goed voor,
  • kan je extra toelichting geven bij een geschreven instructie.

In onderstaande video geeft Anse Stevens uitleg bij de examenopdracht van het vak Politiële en gerechtelijke organisatie. Dit is een illustratief stuk uit een groter fragment.

Hoe maak je een kennisclip?

De onderwijstip ‘Kennisclips: hoe maak je ze zelf?’ legt in detail uit:

  • hoe je een kennisclip maakt;
  • welke tools er bestaan om kennisclips te maken;
  • hoe je een professionele UGent-opnamestudio boekt;
  • met welke UGent-training je video’s leert monteren;
  • hoe je video’s op Ufora plaatst.

Opmerking: Wist je dat oude lesopnames als basis kunnen gebruikt worden voor een (reeks van) kennisclip(s)? 

Lesgevers kunnen er voor kiezen om de lesopnames van vorig jaar ter beschikking te stellen voor de studenten als alternatief voor het opnemen van de lessen van dit jaar. Deze lesopnames van vorig jaar kunnen echter nooit een vervanging zijn van de onderwijsactiviteiten van dit jaar. Een goed alternatief is het gebruiken van de oude opnames om er kennisclips van te maken. Pas dan zeker deze tips toe: 

  • Knip enkel de relevante delen uit de opname en vul ze aan met verwerkingsopdrachten. Je bestand bewerken kan met deze montagetools.
  • Voorzie een online alternatief voor de activerende momenten in je les: een interactieve webinar bijvoorbeeld
  • Laat studenten een poll invullen (bijv. wooclap) of een antwoord op het forum.  Pas daarna toon je het antwoord van hun medestudenten 
  • Een juist-foutvraag? Laat ze een antwoord formuleren via tests en geef ze een modelantwoord.
  • Stimuleer studenten om te noteren tijdens het kijken van de opnames, geef ze richtvragen en vraag om de notities in te dienen. Stel tussentijdse vragen waarin je vraagt om de leerstof samen te vatten, te schematiseren, te linken aan andere lessen...
  • Vraag om een schema te posten op het forum, twee andere schema’s te bekijken en eventueel het eigen schema aan te vullen. 

 

Laatst aangepast 1 oktober 2021 13:36