Kennisclips: hoe maak je ze zelf?

Kennisclips maken is arbeidsintensief. Wil je tijd uitsparen? Dat kan, met dit stappenplan voor een kwalitatieve kennisclip.

Stap 1: Bepaal het doel van je video

Het is belangrijk dat je het doel van de video heel helder voor ogen hebt. Dat doel bepaalt welk soort kennisclip je best maakt. Collega Annelies legt dat verder uit in – hoe kan het anders – deze kennisclip (02:31). 

Tip! Klik op de video, selecteer het tandwiel en kies bij kwaliteit de hoogste waarde voor optimale afspeelkwaliteit. Kan je de video niet bekijken, lees dan de transcriptie bij de video.

Ga nu zelf aan de slag en formuleer het doel van jouw video met dit Word-document.

Stap 2: Schrijf een script

We raden je aan om een script te schrijven. Dat klinkt tijdrovend. Toch bespaar je daar veel tijd mee als je de video opneemt en monteert. Bekijk hieronder eerst de kennisclip ‘Waarom een script schrijven’ (03:24).

Tip! Klik op de video, selecteer het tandwiel en kies bij kwaliteit de hoogste waarde voor optimale afspeelkwaliteit. Kan je de video niet bekijken, lees dan de transcriptie bij de video.

Ga nu zelf aan de slag en schrijf het script van jouw kennisclip met dit Word-document (zie ook eerder). Laat je inspireren door het script bij deze kennisclip te downloaden.

Hoe oefen je je script in?

Je kan je script uit het hoofd leren voor je de video opneemt. Of je leest het af via een teleprompter of autocue. Net zoals bij nieuwslezers wordt de tekst dan tijdens de opname afgespeeld nét boven of onder de lens van de camera zodat je niet ziet dat de tekst wordt afgelezen. In de professionele opnamestudio van DICT is er een teleprompter aanwezig. Maak een afspraak, breng je script mee en laat het afspelen voor de teleprompter. Er zijn ook een aantal gratis alternatieven voor de teleprompter die je thuis kan gebruiken (bijv. CuePrompter).

Een ander handig hulpmiddel is een flipover in de buurt van je camera. Daarop noteer je een aantal kernwoorden. Zo verlies je tijdens de opname de rode draad door je verhaal niet uit het oog. Hoewel one-takes bij korte kennisclips minder montagewerk betekenen, is het ook mogelijk om een video op te splitsen in kleinere takes of opnames. Zo heb je per take de tijd om snel even naar de tekst te kijken voor je daadwerkelijk gaat filmen.

Stap 3: Neem je kennisclip op in een professionele opnamestudio of thuis, met professioneel materiaal

1. Locatie

  • Als je een video opneemt waarbij je zelf ook in beeld komt, is het goed om op voorhand stil te staan bij de set-up. Denk na over de plaats waar je zal filmen en de manier waarop je in beeld gebracht wil worden.
  • Kies voor een rustige locatie  waar je niet gestoord wordt en je geen vervelende achtergrondgeluiden (wind, airco, beamers, telefoongerinkel, voetstappen in de gang, …) hoort. Die zijn achteraf moeilijk uit de montage te filteren.
  • Luister goed of er in het lokaal geen echo te horen is. Los dit op door kussens, dekens, jassen, tapijten… in de ruimte te leggen.
  • Zorg dat je voldoende beweegruimte hebt. Film in een ruimte of voor een achtergrond die je verhaal ondersteunt. Wil je filmen in je bureau? Ruim alles op wat de aandacht van de kijker kan afleiden. (Dat geldt uiteraard ook voor andere locaties.)
  • Je kan er ook voor kiezen om jezelf te filmen voor een green of blue screen. Zo kan je achteraf in de montage zelf een achtergrond kiezen. Werk je met een green screen, vermijd groen in je kleren. Heb je groene ogen? Kies dan voor een blue screen en vermijd in dat geval blauw in je kleren. Het groen of blauw wordt immers in de montage weggefilterd.
  • Kies als alternatief voor een egale achtergrond in één kleur, bijvoorbeeld een wit doek op de achtergrond of een witte muur. Dat komt heel professioneel over. Je kan dan in de montage op die achtergrond tekstkaders, afbeeldingen... laten verschijnen.
  • Denk op voorhand ook na over je outfit. Vermijd outfits met streepjes omdat deze zullen ‘bewegen’ in de camera. Let op met juwelen, brillen, dasspelden… Die kunnen zorgen voor vervelende reflecties in het beeld


2. Beeld

Hou rekening met volgende vuistregels om mooie beelden maken:

  • Zorg voor een stabiel beeld. Gebruik een statief om schokkerige beelden te vermijden.
  • Zorg dat het onderwerp van de video scherp in beeld wordt gebracht. Wanneer je toestel een autofocus heeft, zet die dan uit. Anders zal het toestel willen scherpstellen bij elke beweging die je maakt.
  • Werk in breedbeeldformaat. Video’s in 4:3 formaat zijn verleden tijd. Wanneer je een video van 16:9 uploadt, dan wordt de video mooi gevuld in een standaard videospeler zoals YouTube. Upload je een video van 4:3 dan vertoont de video links en rechts zwarte balken.
  • Film in High Definition (HD). Je toestel laat meestal toe om zelf de resolutie in te stellen. Hoe hoger de resolutie, hoe scherper het beeld, maar ook hoe groter het uiteindelijke bestandsformaat van je video. Twee formaten zijn aan te raden:
    • 1280 x 720 pixels (kleinere bestandsgrootte, maar nog steeds van aanvaardbare kwaliteit), ideaal voor afspelen in Ufor
    • 1920 x 1080 pixels (grotere bestandsgrootte), ideaal voor afspelen in een auditorium
  • Wanneer je video's maakt met een smartphone, tablet... houd je toestel dan steeds horizontaal. Bekijk in onderstaande video waarom!

  • Werk met een aantal basisshots tijdens het filmen. Probeer om van eenzelfde scène 3 shots te nemen (wide, medium, close-up). Een afwisseling van shots in de montage maakt je video interessant en houdt de aandacht van de kijker vast. Deze video demonstreert de basisshots:

  • Hou rekening met de regel van derden (rule of thirds)

3. Licht

Goed licht is essentieel bij het filmen. Met deze eenvoudige tips kan je de belichting van je video op punt stellen en het onderwerp van je video mooi in beeld brengen.

  • Gebruik zoveel mogelijk daglicht. Heb je geen daglicht? Zorg dan voor voldoende kunstlicht.
  • Plaats nooit een onderwerp met de rug naar een raam toe. Dat zorgt voor overbelichting (tenzij je uiteraard dat effect wenst te bereiken).
  • Gebruik poeder op je gezicht. Doe je dit niet, dan gaat je voorhoofd blinken door de spotlights.
  • Waan je een professional en overweeg driepuntsbelichting. Wees creatief en maak bijvoorbeeld gebruik van bureaulampen. Onderstaande figuur en video maken duidelijk wat we bedoelen met een driepuntsbelichting of Three-Point Lighting Set-Up.





4. Geluid

Is het geluid van de video niet goed (te stil, veel geruis of haperend geluid), dan haken je kijkers af. Zorg ervoor dat het geluid van in het begin goed zit. Een slecht geluid kan je heel moeilijk herstellen in de montage.

Met deze tips zorg je voor een goed geluid tijdens de opname:

  • Maak gebruik van een dasspeldmicrofoon en/of dictafoon wanneer je zelf in beeld komt. We raden een USB-microfoon aan wanneer je een schermopname  maakt van de computer met ingesproken tekst.
  • Heb je enkel een ingebouwde microfoon? Film dan op maximaal 1,5 meter van deze geluidsbron.
  • Sla in de handen vóór je de opname start. Dit is een handige trucje om later beeld en geluid te synchroniseren tijdens het monteren. Zorg er (uiteraard) voor dat het moment waarop je in de handen slaat in beeld komt.

  • Vermijd omgevingsgeluid (gezoem, geroezemoes, verkeer, lopen op de gang, pratende collega’s). Creëer dus een rustige ruimte.

Maak altijd een proefopname. Luister met een hoofdtelefoon of het geluid goed zit en kijk of de beeldkadrering in orde is.

Drink voldoende water, dat voorkomt smakgeluiden.

Wil je jezelf nog meer verdiepen in goede microfoons, maar heb je de tijd niet om ze allemaal uit te testen? Bezoek zeker eens de volgende links:

Stap 4: Monteren maar!

Montagesoftware en tools

Dit overzicht toont welke software voor montage van kennisclips en (verrijkte) lesopnames aanraders zijn en geeft een indicatie van de bijbehorende leercurve: programma’s met een hoge leercurve vragen veel tijd om het programma te leren kennen; programma’s met een lage leercurve zijn makkelijker en gebruikersintuïtief.

Software

Beschrijving en prijs

Leercurve

Toestel en functies

Camtasia Studio Betalende software om video's te bewerken, schermopname, integratie met PPT (180 euro) Hoog Mac - Windows
Functies
OpenShot Video Editor Gratis programma om video's te bewerken, geen schermopname Hoog Mac - Windows
Functies
Shotcut Gratis programma om video's te bewerken, opname video en audio maar geen scherm Hoog Mac - Windows
Functies
OBS Studio Gratis programma om video's te bewerken, opname video, audio en scherm plus live streamen Hoog Mac - Windows
Functies
Snagit Screencast + schermopnames (44 euro) Gemiddeld Mac - Windows
Functies
iMovie Gratis programma voor eenvoudige bewerking van video's en foto's voor Mac, iPhone, iPad Laag Mac
Functies
Movavi Betalende software voor eenvoudige bewerking van video's en schermopname (30 tot 50 euro) Laag Mac - Windows
Functies
Foto's app Gratis programma om video's te bewerken, geen schermopname Laag Windows 10
Windows G Verborgen screencast in Windows 10 Laag MWindows 10
Microsoft PowerPoint Zonder jezelf in beeld
Kom zelf in beeld met office 365
Gemiddeld Mac - Windows
Screencast-O-Matic Gratis en betalend programma scherm op te nemen en video’s te maken Gemiddeld Mac - Windows
Functies

Stap 5: Publiceer je kennisclip op Ufora

Er zijn meerdere manieren om een video toe te voegen aan Ufora of in het leerpad van Ufora. Bekijk daarvoor de handleiding van het Ufora-team . 

Meer weten?

Wil je graag ervaringen of ideeën  uitwisselen met collega’s over de kennisclips die jij gemaakt hebt? Wil je op de hoogte blijven van wat leeft op vlak van video aan de UGent? Neem dan een kijkje in het MS Teams-kanaal Kennisclips en verrijkte lesopnames van de UGent-Onderwijscommunity.

 

Laatst aangepast 1 september 2021 15:46