On campus examen: hoe vermijd je fouten en fraude?

Een goed georganiseerd examen kan fouten en fraude vermijden. De richtlijnen in deze onderwijstip kunnen helpen. Ga ook zeker na of je faculteit bijkomende, specifieke richtlijnen heeft opgesteld zoals de faculteit Economie en Bedrijfskunde heeft gedaan. 

Hoe voorkom je fouten en fraude vooraf? 

Laat het examen eerst nalezen 

Vraag aan een collega om je examen even na te lezen. Zo kan je fouten of een onduidelijke vraagstelling vermijden. Zorg voor duidelijke instructies op het examen. Controleer daarna of er genoeg examens gekopieerd zijn. 

Zorg voor voldoende surveillanten  

  • Zorg tijdig voor voldoende surveillanten. Eén surveillant per 50 studenten is nodig bij een fraudegevoelige examensituatie zoals bij een vol auditorium.  
  • Er kunnen meer of minder surveillanten nodig zijn afhankelijk van het zitplan, het examentype (bijvoorbeeld: examen met meerkeuzevragen, openboekexamen), het aantal varianten, enz.  
  • Bovendien vragen sommige momenten tijdens het examen (aan het begin of als het gros van de studenten indient) om meer surveillanten. 
  • Een toiletbezoek door studenten tijdens een examen mag je niet weigeren. Er moeten dus genoeg surveillanten aanwezig of oproepbaar zijn om studenten te begeleiden naar een toilet. 

Brief de surveillanten voldoende 

Brief de surveillanten in de verschillende auditoria vooraf voldoende over de organisatie van het examen, bijvoorbeeld in de vorm van instructies of een draaiboek. Zo’n draaiboek kan de volgende elementen bevatten: 

  • het zitplan (bijvoorbeeld: Quetelet, UFO)
  • hoe surveillanten de identiteit van de studenten moeten controleren; 
  • wat surveillanten moeten doen met laatkomers; 
  • hoe surveillanten moeten omgaan met fraudegevallen; 
  • hoe surveillanten moeten omgaan met vragen van studenten; 
  • hoe surveillanten moeten omgaan met studenten die een bijzonder statuut hebben; 
  • hoe surveillanten het afgeven van de examens moeten organiseren. 

Enkele voorbeelden van draaiboeken zijn:

Hoe voorkom je fouten en fraude tijdens het examen? 

Ga na wie verplicht aanwezig moet zijn en wie niet 

  • De verantwoordelijke lesgever moet aanwezig zijn op de locatie van het examen.  
  • Daarnaast moet er per locatie ook iemand zijn die de leiding neemt over de organisatie van het examen én iemand die vertrouwd is met de inhoud en de vorm van het examen. Die kan vragen van studenten beantwoorden of inschatten of het nodig is de verantwoordelijk lesgever op te roepen.  
  • Ten slotte moeten er voldoende surveillanten aanwezig zijn die weten hoe het examen verloopt. 

Geef cruciale info aan het begin van het examen 

  • Overloop de instructies die op het examen staan met de studenten. Geef mee uit hoeveel pagina’s en vragen het examen bestaat, zodat ze kunnen controleren of ze over alle vragen beschikken.  
  • Zeg op voorhand dat het als fraude wordt beschouwd om een gsm, smartphone of iPod bij zich te hebben of om oortjes te dragen (ongeacht met welke bedoeling). Gewone, niet-elektronische oordopjes als gehoorbescherming of om het geluid te dempen zijn wel toegelaten. De surveillant kan deze oordopjes inspecteren indien hij of zij dat wenst.  
  • Deel de studenten van bij het begin mee hoeveel tijd ze hebben voor het examen en schrijf dit op een zichtbare plaats (bijvoorbeeld vooraan op het bord). Herinner de studenten een kwartier voor het afsluiten van het examen aan de tijd die nog rest. 

Surveilleer waakzaam 

  • Laat surveillanten rondlopen, niet enkel vooraan maar ook tussen de rijen, zodat ze de studenten goed in de gaten kunnen houden. Maak alle surveillanten bewust van nieuwe technologieën van fraude (bijvoorbeeld: oortjes, smartwatches ...). 
  • Surveillanten hoeven niet bang te zijn om studenten op een correcte manier aan te spreken bij ‘verdacht’ gedrag. Wordt er effectief een onregelmatigheid (kan zowel bewust als onbewust zijn) of fraude (altijd bewust) vastgesteld, dan mag de verantwoordelijke het examen voor die student onmiddellijk stilleggen. In afwachting van de eventuele examentuchtsanctie kan de student een nieuw blanco examenkopij invullen. De voorzitter van de examencommissie wordt ook meteen verwittigd zodat de procedure kan starten.  
  • Als een student niet meewerkt of zich weerspannig gedraagt, neem dan contact op met: 
    • de veiligheidscoördinator (op campus Schoonmeersen en campus Kortrijk); 
    • de Permanentie van UGent (09 264 88 88) (elders aan UGent). 
  • Garandeer je eigen veiligheid bij fysiek geweld. Blijf kalm en herhaal de boodschap (bijvoorbeeld: examenkopij afgeven) aan de student(e) die van fraude wordt verdacht.  

Voorkom identiteitsfraude 

Wil je identiteitsfraude voorkomen?  

  • Controleer de identiteit van studenten via hun studentenkaart, desnoods hun identiteitskaart. 
  • Als je naar OASIS gaat, kan je op het startscherm onder het tabblad 'verantwoordelijk lesgever' doorklikken op 'studentenlijst'. Op het volgende scherm vink je het opleidingsonderdeel aan waarvan je de fotolijst wil trekken en druk je op 'fotolijst tonen'. Zo krijg je een pdf-document met de namen en foto’s van de studenten. 
  • Laat studenten na het examen steeds een aanwezigheidslijst aftekenen of scan hun studentenkaart in. Scantoestellen leen je bij de DICT-shop. 

Hoe voorkom je fouten en fraude na het examen? 

Bewaar de examens tot 1 jaar na het einde van het betrokken academiejaar op een veilige plaats en vermijd dat iemand ze als 'oud papier' kan beschouwen. 

Meer weten?  

Lees artikel 78 van het Onderwijs- en Examenreglement

Laatst aangepast 7 oktober 2020 15:52